TA’LIM TIZIMIDA TA’LIM-TARBIYA JARAYONLARINI TASHKIL ETISHNING HUQUQIY-ME’YORIY ASOSLARI
S.F.Rajabova
NUTQIDA KAMCHILIGI BO‘LGAN BOLALARNING PSIXOLOGIK-PEDAGOGIK DIAGNOSTIKASI
U.A.Qosimov
PEDAGOGIK DASTURIY VOSITALAR VA ULARNI YARATISH TEXNOLOGIYALARI
Sayidova N.S.
LOGOPEDIK MASHG’ULOTLARNI REJALASHTIRISH VA TASHKIL ETISH
Ilk bolalik tibbiy va psixologik- pedagogik nuqtai nazardan bolaning rivojlanishidagi muhim bosqichlardandir. Bola hayotining dastlabki yillarida jamiyat bilan о‘zaro aloqadorligini, harakatini buzadigan salbiy omillar uning miyasini yetilish jarayonini kechiktiradi, tormozlaydi, analizatorlararo murakkab tizimning shakllanishiga tо‘sqinlik qiladi. Bunday bolalarga о‘z vaqtida yordam kо‘rsatish uchun uning psixik va ijtimoiy rivojlanishidagi nuqsonlarni mumkin qadar erta aniqlash juda muhim ahamiyat kasb etadi.
ERTA TASHXIS VA ABILITATSIYA
Ta’lim tizimini boshqarishning samarali mexanizmlarini joriy etish o‘sib kelayotgan yosh avlodni ma’naviy-axloqiy va intellektual rivojlantirishni sifat jihatdan yangi darajaga ko‘tarishning eng muhim sharti hisoblanadi, shuningdek, o‘quv-tarbiya jarayonida ta’limning innovatsion shakllari va usullarini qo‘llashga ko‘maklashadi.
UMUMIY PEDAGOGIKA
Dastur O‘zbekiston Respublikasining 2020 yil 23 sentabrda tasdiqlangan “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019 yil 27 avgustdagi «Oliy ta’lim muassasalari rahbar va pedagog kadrlarining uzluksiz malakasini oshirish tizimini joriy etish to‘g‘risida»gi PF-5789-sonli, 2022 yil 28 yanvardagi “2022 — 2026 yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning Taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi PF-60-sonli Farmonlari, shuningdek 2017 yil 20 apreldagi “Oliy ta’lim tizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ–2909-sonli qarori hamda O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019 yil 23 sentabrdagi “Oliy ta’lim muassasalari rahbar va pedagog kadrlarining malakasini oshirish tizimini yanada takomillashtirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi 797-sonli Qarorlarida belgilangan ustuvor vazifalar mazmunidan kelib chiqqan holda tuzilgan.
TARBIYAVIY ISHLAR METODIKASI
O‘zbekiston Respublikasi ta’lim tizimidagi nopedagog kadrlarni pedagogik qayta tayyorlash, ularning pedagogik mahoratini Davlat talablari va jahon ta’lim standartlari darajasiga ko‘tarish, yangilash, islohotlar davrining dolzarb masalalaridan biri bo‘lib qolmoqda. Dastur O‘zbekiston Respublikasining 2020-yil 23-sentabrda tasdiqlangan “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 27-avgustdagi “Oliy ta’lim muassasalari rahbar va pedagog kadrlarining uzluksiz malakasini oshirish tizimini joriy etish to‘g‘risida”gi PF-5789-sonli, 2022-yil 28- yanvardagi “2022 – 2026 yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning Taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi PF-60-sonli Farmonlari, shuningdek 2017- yil 20-apreldagi “Oliy ta’lim tizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ–2909-sonli qarori hamda O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019- yil 23-sentabrdagi “Oliy ta’lim muassasalari rahbar va pedagog kadrlarining malakasini oshirish tizimini yanada takomillashtirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi 797-sonli Qarorlarida belgilangan ustuvor vazifalar mazmunidan kelib chiqqan holda tuzilgan.
FANNI O‘QITISH METODIKASI
Fanni o‘qitishdan maqsad- Fanni o‘qitish metodikasi fanining predmeti, maqsadi va vazifalari. Fanni o’qitish metodikasi fanining pedagogik fanlar tizimidagi o‘rni. Fanni o’qitishda didaktik tamoyillar va qoidalar. Maxsus fanlarni o‘qitishning o‘quv-meyoriy xujjatlari va metodik ishlari, ularni rejalashtirish, tashkil etish va tayyorlash metodikasi. Fanlarni o‘qitishda ko‘rgazmali vositalarni tayyorlash metodikasi. dolzarb masalalarni o‘rganishning zarurati va ahamiyati tashkil etadi. Fanning vazifasi – Tinglovchilarni fanni o‘qitish metodikasi mazmuniga doir jahon va respublikamizda fanlarni o`qitish mazmuni va tizimini rivojlanishini qiyosiy tahlil qilishga o’rgatish; jahon pedagogikasining rivojlanish tendensiyalarini to’la anglay olish qobiliyatini shakllantirishdan iborat.
UZLUKSIZ TA’LIMDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR
KASB MADANIYATI VA ETIKASI
Ushbu o’quv О‘zbеkistоn Rеspublikаsi Prеzidеntining 2023-yil 11- sentyabridagi PF-158-sоn “О‘zbеkistоn-2030 strаtеgiyаsi tо‘g‘risidа”, 2019-yil 8- аprеldаgi PF-5465-sоn “О‘zbеkistоn tаrаqqiyоtining yаngi bоsqichidа milliy g‘оyаni rivоjlаntirish kоnsеpsiyаsini ishlаb chiqishgа dоir chоrа-tаdbirlаr tо‘g‘risidа” farmonlari, 2017-yil 20-аprеldаgi PQ-2909-sоn “Оliy tа’lim tizimini yаnаdа rivоjlаntirish chоrа-tаdbirlаri tо‘g‘risidа”, 2017-yil 30-iyundаgi PQ-5099- sоn “Rеspublikаdа ахbоrоt tехnоlоgiyаlаri sоhаsini rivоjlаntirish uchun shаrtshаrоitlаrni tubdаn yахshilаsh chоrа-tаdbirlаri tо‘g‘risidа”, 2017-yil 27-iyuldаgi PQ-3151-sоn “Оliy mа’lumоtli mutахаssislаr tаyyоrlаsh sifаtini оshirishdа iqtisоdiyоt sоhаlаri vа tаrmоqlаrining ishtirоkini yаnаdа kеngаytirish chоrа- tаdbirlаri tо‘g‘risidа”gi qаrоrlarida belgilangan ustuvor yo‘nalishlar mazmunidan kelib chiqqan holda tuzilgan bo‘lib, u zamonaviy talablar asosida malaka oshirish jarayonlarining mazmunini takomillashtirish hamda oliy ta’lim muassasalari pedagog kadrlarining kasbiy kompetentligini muntazam oshirib borishni maqsad qiladi.
TA’LIM TIZIMIDA TA’LIM-TARBIYA JARAYONLARINI TASHKIL ETISHNING HUQUQIY-ME’YORIY ASOSLARI
Dastur O‘zbekiston Respublikasining 2020 yil 23 sentyabrda tasdiqlangan “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022 yil 28 yanvardagi “2022 – 2026 yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning Taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi PF-60-sonli Farmoni, 2019 yil 16 dekabrdagi “Maktabgacha ta’lim va tarbiya to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasining Qonuni, 2018 yil 30 sentyabrdagi “Maktabgacha ta’lim tizimini boshqarishni takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-3955-son, 2020 yil 27 fevraldagi “Pedagogik ta’lim sohasini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ- 4623-sonli Qarorilari, 2020 yil 30 sentyabrdagi O‘qituvchi va murabbiylar kuniga bag‘ishlangan tantanali marosimdagi “O‘qituvchi va murabbiylar–yangi O‘zbekistonni barpo etishda katta kuch, tayanch va suyanchimizdir” nomli nutqi hamda O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019 yil 13 maydagi “Maktabgacha ta’lim tashkilotlari faoliyatini yanada takomillashtirish choratadbirlari to‘g‘risida”gi 391-son, Qarorlarida belgilangan ustuvor vazifalar mazmunidan kelib chiqqan holda tuzilgan bo‘lib, u maktabgacha ta’lim tizimini muassasalari pedagog kadrlarining kasb mahorati hamda innovatsion kompetentligini rivojlantirish, sohaga oid ilg‘or xorijiy tajribalar, yangi bilim va malakalarni o‘zlashtirish, shuningdek amaliyotga joriy etish ko‘nikmalarini takomillashtirishni maqsad qiladi Dastur doirasida berilayot
KASBIY FAOLIYATDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR
Ushbu o‘quv dastur O‘zbekiston Respublikasining 2020-yil 23-sentabrda tasdiqlangan “Ta’lim to‘g‘risida” Qonuni, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 13-oktabrdagi “Alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalarga ta’lim-tarbiya berish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-4860-son Qarori hamda Vazirar mahkamisining “Alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan boialarga ta’lim berishga oid normativ- huquqiy hujjatlarni tasdiqlash to‘g‘risida”gi 638-sonli qarorida o‘z aksini topdi. Mazkur ishlarning natijasi sifatida inklyuziv ta’limning barcha jihatlari, joriy etish yo‘llari, maqsad va vazifalari, bu sohadagi islohatlar “Umimiy o‘rta ta’lim tashkilo‘llarida inklyuziv ta’limni tashkil etish tartibi to‘grisida”gi Nizom, 2020- 2025 yillarda xalq ta’limi tizimida inklyuziv ta’limni rivojlantirish Konsepsiyasi 2022-yil 28-yanvardagi “2022-2026 yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi PF-60- son, 2023-yil 25- yanvardagi “Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari faoliyatini samarali yo‘lga qo‘yishga doir birinchi navbatdagi tashkiliy choratadbirlar to‘g‘risida”gi PF-14-son Farmonlari shuningdek,
MAXSUS PEDAGOGIKA, PSIXOLOGIYA
Ushbu o’quv dasturi O’zbekiston Respublikasining 2019 yil 16 dekabrda tasdiqlangan “Maktabgacha ta’lim va tarbiya to’g’risida”gi, 2020 yil 23 sentyabrda tasdiqlangan “Ta’lim to’g’risida”gi, 2024 yil 1 fevraldagi “Pedagogning maqomi to’g’risida”gi Qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28- yanvardagi “2022-2026 yillarga mo’ljallangan Yangi O’zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to’g’risida”gi PF-60-son farmoni, 2018 yil 5 sentyabrdagi “Xalq ta’limi boshqaruv tizimini takomillashtirish bo’yicha qo’shimcha chora-tadbirlar to’g’risida”gi PF-5538-son, 2019 yil 29 apreldagi ”O’zbekiston Respublikasi xalq ta’limi tizimini 2030 yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to’g’risida”gi PF-5712-son,
MAXSUS PEDAGOGIKA
Мактабгача таълим тизимини янада такомиллаштириш, моддий- техника базасини мустаҳкамлаш, мактабгача таълим муассасалари тармоғини кенгайтириш, малакали педагог кадрлар билан таъминлаш, болаларни мактаб таълимига тайёрлаш даражасини тубдан яхшилаш, таълим-тарбия жараёнига замонавий таълим дастурлари ва технологияларини татбиқ этиш, болаларни ҳар томонлама интеллектуал, ахлоқий, эстетик ва жисмоний ривожлантириш учун шарт-шароитлар яратиш мақсадида “2017-2021 йилларда мактабгача таълим тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги ПҚ-2707-сонли қарори (29.12.2016 й.) “Нодавлат таълим хизматлари кўрсатиш фаолиятини янада ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги ПҚ- 3276 - сонли қарори (15.09.2017й). “Мактабгача таълим тизимини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги ПҚ-3261 -сонли қарори ( 09.09.2017 й) “Ўзбекистон Республикаси Мактабгача таълим вазирлиги фаолиятини ташкил этиш тўғрисида”ги ПҚ-3305-сонли қарори (30.09.2017 й.) “Мактабгача таълим тизими бошқарувини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида” ПФ-5198-сонли Фармони (30.09.2017 й.) қабул қилинди.
BOLALAR RIVOJLANISHIDAGI NUQSONLARNING KLINIK ASOSLARI
Ta’lim tizimini boshqarishning samarali mexanizmlarini joriy etish o‘sib kelayotgan yosh avlodni ma’naviy-axloqiy va intellektual rivojlantirishni sifat jihatdan yangi darajaga ko‘tarishning eng muhim sharti hisoblanadi, shuningdek, o‘quv-tarbiya jarayonida ta’limning innovatsion shakllari va usullarini qo‘llashga ko‘maklashadi.
NUTQNING ONTOGENEZDA RIVOJLANISHI
Ushbu ishchi dastur O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to’g’risida”gi Qonuni, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 13-oktabrdagi “Alohida ehtiyojlari bo’lgan bolalarga ta’lim-tarbiya berish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari” to’g’risidagi PQ-4860-son Qarori hamda Vazirlar mahkamasining "Alohida ta'lim ehtiyojlari bo'lgan bolalarga ta'lim berishga oid normativ-huquqiy hujjatlarni tasdiqlash to'g'risida"gi 638-sonli qarorida o'z aksini topdi. Mazkur ishlarning natijasi sifatida inklyuziv ta'limning barcha jihatlari, joriy etish yo'llari,
INKLYUZIV TA’LIM
Rivоjlаnishidа kаmchiligi bo’lgаn bоlаlаrgа inklyuziv tа’lim tizimidа tа’lim bеrish хususiyatlаri kursining mаqsаdi аlоhidа yordаmgа muhtоj bo’lgаn vа sоg’lоm bоlаlаr o’rtаsidаgi to’siqni bаrtаrаf etish, mахsus tа’limgа muhtоj bоlаlаr vа o’smirlаr ehtiyojini qоndirish vа ijtimоiy hаyotgа mоslаshishgа yo’nаltirilgаn hаmdа umumtа’lim jаrаyonigа to’lаqоnli jаlb qilish qo’shishni ifоdаlоvchi tа’lim tizimi bilаn tаnishtirishdаn ibоrаt. Rivоjlаnishidа kаmchiligi bo’
LOGOPEDIK O’YIN
O‘zbеkiston Rеspublikasida mustaqillik e’lon qilingan kundan e’tiboran davlatimiz tomonidan yosh avlod kеlajagimizning poydеvori, uning istiqbolini bеlgilovchi omil sifatida e’tirof etilishi hamda o‘sib kеlayotgan farzandlarimizning ta’lim-tarbiyasi masalalariga ustuvor vazifa sifatida alohida ahamiyat qaratilishi tanlab olingan yo‘limizning nеchog‘li to‘g‘ri ekanligining isbotidir. So‘nggi yillarda maktabgacha ta’lim tizimini takomillashtirish ta’limtarbiya mazmuni, shakli, vosita va mеtodlarini yangilashga alohida e’tibor bеrilmoqda. Davlat va jamiyat maktab yoshida bo‘lgan bolalarni yagona talab asosida rivojlantirish vazifasini qo‘ydi. Shunga ko‘ra “Maktabgacha yoshdagi bolalar ta’lim-tarbiyasiga qo‘yiladigan davlat talablari” ga tayangan holda maktabgacha yoshdagi bolalarni har tomonlama rivojlantirish va shakllantirish muhim vazifalardan biri hisoblanadi. Maktabgacha ta’lim tizimi uzluksiz ta’limning birlamchi, eng asosiy bo‘g‘inidir. Prеzidеntimiz Shavkat Mirziyoеv bu tizimga alohida e’tibor qaratmoqda.
LOGOPSIXOLOGIYA
Mamlakatimizda mustaqillik yillarida amalga oshirilgan keng ko‘lamli islohotlar milliy davlatchilik va suverenitetni mustahkamlash, xavfsizlik va huquq-targ‘ibot, jamiyatda qonun ustuvorligi, inson huquq va erkinliklari, millatlararo totuvlik va diniy bag‘rikenglik muhitini ta’minlash uchun muhim poydevor bo‘ldi, xalqimizning munosib hayot kechirishi, jahon talablari darajasida ta’lim olishi va kasb egallashi, fuqarolarimizning bunyodkorlik salohiyatini ro‘yobga chiqarish uchun zarur shart-sharoitlar yaratdi.
LOGOPEDIYA
Umida Kaxramonovna Abdullayeva
XXI asr boshlarida kechayotgan global ijtimoiy-iqtisodiy va geosiyosiy jarayonlar, dunyoning g‘oyaviy-mafkuraviy qiyofasini o‘zgartirib, yangicha tafakkur va dunyoqarashni shakllantirishni taqozo etmoqda. Bugungi kunda ta’limtarbiya tizimining bosh maqsadi ham bevosita ijtimoiy-gumanitar fanlarni puxta biladigan, jahon maydonida o‘z bilimi orqali raqobatlasha oladigan, o‘zining fuqarolik pozitsiyasiga ega bo‘lgan, Vatani hamda millatiga nisbatan mehrmuhabbat tuyg‘ularini maktabgacha ta’lim tarbiyachilarida shakllantirishga yo‘naltirilgan.
NUTQIDA KAMCHILIGI BO‘LGAN BOLALARNING PSIXOLOGIK-PEDAGOGIK DIAGNOSTIKASI
Maktabgacha ta'lim tizimini yanada takomillashtirish, moddiy-texnika bazasini mustahkamlash, maktabgacha ta'lim muassasalari tarmog‘ini kengaytirish, malakali pedagog kadrlar bilan ta'minlash, bolalarni maktab ta'limiga tayyorlash darajasini tubdan yaxshilash, ta'lim-tarbiya jarayoniga zamonaviy ta'lim dasturlari va texnologiyalarini tatbiq etish, bolalarni har tomonlama intellektual, axloqiy, estetik va jismoniy rivojlantirish uchun shart-sharoitlar yaratish maqsadida «2017- 2021 yillarda maktabgacha ta'lim tizimini yanada takomillashtirish choratadbirlari to‘g‘risida»gi
O‘QUV JARAYONIDA ONLINE TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISH
Litsey
ELEKTRON DARSLIKLAR YARATISH TEXNOLOGIYASI
Litsey
PEDAGOGIK DASTURIY VOSITALAR VA ULARNI YARATISH TEXNOLOGIYALARI
Litsey
O‘QUV JARAYONIDA ONLINE TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISH
Litsey
ELEKTRON DARSLIKLAR YARATISH TEXNOLOGIYASI
Litsey
PEDAGOGIK DASTURIY VOSITALAR VA ULARNI YARATISH TEXNOLOGIYALARI
Litsey Informatika va axborot texnologiyalari o'qituvchilari uchun
